تجربه سفر به دارالتقریب خراسان‌جنوبی/جاذبه‌های درمیان را بشناسیم

سردبیر پرس، گروه استان‌ها: درمیان را به نام دارالتقریب می‌شناسند، جایی که در آن شیعه و سنی خواهرانه و برادرانه در کنار هم زندگی می‌کنند و مرزبانان خوبی برای این نقطه از ایران اسلامی هستند. درمیان علاوه بر نکات مهم فرهنگی و آداب و رسوم بسیار زیبا، جاذبه‌های گردشگری متعددی دارد که می‌تواند ایام نوروز […]

سردبیر پرس، گروه استان‌ها: درمیان را به نام دارالتقریب می‌شناسند، جایی که در آن شیعه و سنی خواهرانه و برادرانه در کنار هم زندگی می‌کنند و مرزبانان خوبی برای این نقطه از ایران اسلامی هستند.
درمیان علاوه بر نکات مهم فرهنگی و آداب و رسوم بسیار زیبا، جاذبه‌های گردشگری متعددی دارد که می‌تواند ایام نوروز مسافران و گردشگران زیادی را به سمت خود جلب کند. جاذبه‌هایی که نشان از فرهنگ دیرینه مردمان این شهرستان خراسان‌جنوبی دارد.
بسیاری از آثار تاریخی شهرستان درمیان قدمتی به اندازه قرون اولیه اسلامی دارد و معماری چشم‌نواز آن بسیار خیره کننده است. البته علاوه بر جاذبه‌های تاریخی، به واسطه آب و هوای دلنشین درمیان به ویژه در ایام بهار بسیاری از روستاهای این شهرستان از نظر طبیعی نیز قابلیت جذب گردشگر را دارد.

شکوه مسجد تاریخی هندوالان
در روستای هندوالان شهرستان درمیان مسجدی زیبا وجود دارد که بر اساس نظر کارشناسان قدمت آن به دوران تیموریان می‌رسد و به نام خود روستا نیز مشهور است.
این مسجد باشکوه‌ترین بنای تاریخی، مذهبی شهرستان در میان است. مهمترین عناصر معماری آن سر در ورودی، صحن، گنبد خانه، شبستان ستون دار و محراب است.
گنبد خانه مرکزی این مسجد با استفاده از فیل‌پوشها و با مهارت بر روی فضای چهار ضلعی قرار گرفته است و همچنین شبستان ستون‌دار که در دو طرف گنبد خانه واقع شده نیز به وسیله طاق و تویزه به شیوه چهار ترک اجرا شده است.
بنا از نظر تزئینات آجری بسیار متنوع بوده و این تزئینات شامل فیل‌پوشها، گوشواره‌ها، قاب‌های گچی، رسمی‌بندی محراب‌ها و نحوه آجرچینی گنبدها است.
مسجد جامع هندوالان بیرجند در زمان شاهرخ تیموری ساخته شده است که تقریباً مصادف با سال ۸۰۵ هجری – قمری است. اکنون این مسجد در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.
گفتنی است که علاوه بر این مسجد خود روستای هندوالان از طبیعت بسیار زیبا و بکری نیز برخوردار است و قنات روستا، پرآب‌ترین قنات در شهرستان درمیان بوده مردمان روستا به کشاورزی و دامپروری مشغول هستند.

قلعه‌های تاریخی و دیدنی در روستاهای درمیان
اگر درمیان را شهر قلعه‌های تاریخی بسیار زیبا بنامیم، اغراق نکرده‌ایم چرا که برای برخی از اهالی سیر و سفر نام درمیان با قلعه تاریخی فورگ و قلعه تاریخی مسک شناخته شده است.
بر اساس اسناد تاریخی ساخت قلعه تاریخی فورگ که در روستای فورگ شهرستان درمیان واقع شده، توسط محمدرفیع بن عبدالکریم درمیانی در سال ۱۱۶۰ ه. ق در زمان حکومت نادر شاه افشار انجام شده است.
این قلعه دارای پلان نامنظم بوده که مهمترین عامل شکل دهنده قلعه شکل خاص کوه و توپوگرافی آن است.
فضای داخلی قلعه فورگ از سمت شرق به غرب دارای سه قسمت اصلی است که بخش اول در سمت شرق شامل انبار علوفه، محل زندگی خدمه، محل نگهداری احشام و حوض انباری به مساحت ۱۲۶ مترمربع و به ارتفاع ۴ متر است.
بخش دوم که در فاصله ۵۰ متری از محل زندگی احشام احداث شده به محل نگهداری آذوقه و تدارکات نظامی و محل سکونت سربازان اختصاص دارد و سومین بخش که حالت مرکزیت قلعه را داراست در دو طبقه احداث شده که محل سکونت حاکم و نزدیکانش بوده است.
قلعه روستای مسک، یادگاری از دوران صفویه
قلعه تاریخی مسک در شهرستان درمیان نیز در روستای مسک واقع شده است که معماری به کار رفته در ساخت این قلعه گویای قدمت بسیار بالای آن بوده و متعلق به دوره صفوی است.
در اطراف دروازه ورودی قلعه که در ضلع جنوبی آن بنا شده، تعداد ۲ برج استوانه‌ای شکل بسیار زیبا وجود دارد.
این قلعه تاریخی با گذشت زمان دستخوش تغییرات زیست محیطی بسیار شده، ولی هنوز زیبایی آثارش پابرجاست. آثاری چون طاق‌ها، درگاه‌ها، بخاری‌های دیواری، اتاق‌ها و دالان‌ها هنوز تا حدودی قابل تشخیص است.
یادگاری از اهل بیت (ع) در گزیک
مدفن امامزادگان در هر کجای این دیار تجلی نور اهل بیت (ع) است که بی‌شک موجب برکات معنوی در منطقه خواهد شد. یکی از این امامزادگان سلطان ابراهیم رضا (ع) است که در روستای آبگرم گزیک از توابع شهرستان درمیان قرار دارد.
آرامگاه سلطان ابراهیم رضا چهارضلعی است و فضای داخلی که بقعه در آن قرار گرفته نیز به صورت مربع است و این محوطه دیوارهای مرتفعی دارد که گنبدی بزرگ بر فراز آن ساخته شده است.
بر سطح دیوارهای گنبد خانه تا ارتفاع ۱/۵ متری آثار جالبی از هنر خوشنویسی دیده می‌شود و بعضی از این خطوط دارای تاریخ نگارش هستند که بر اساس نظر کارشناسان و صاحب نظران تاریخ تعداد زیادی از آنها به دوران صفویه بر می‌گردد.

جاذبه‌های طبیعی درمیان
منطقه نمونه گردشگری قهستان در فاصله ۶۵ کیلومتری بیرجند و ۴۰ کیلومتری شهر اسدیه مرکز شهرستان درمیان قرار دارد و به لحاظ کوهستانی بودن دارای آب و هوای دلپذیر است و همه ساله بسیاری از مسافران را در ایام تعطیلات به سمت خود جلب می‌کند.
نکته قابل تأمل این است که این سرزمین به دلیل کوهستانی بودنش به نام قهستان یعنی کهستان (کوهستان) خوانده شده‌است.از دیگر مناطق گردشگری، روستای درمیان را می‌توان نام برد که دارای درختان بلند و سرسبز، همچنین دارای بافت خاص سنتی است که این روستای زیبا نیز در فاصله ۱۱۰ کیلومتر بیرجند و ۱۵ کیلومتری اسدیه است.
از مکان‌های دیگر گردشگری می‌توان به درخت کهنسال دوشینگان اشاره کرد که قدمتی در حدود ۷۰۰ تا ۷۵۰ سال دارد درون این درخت به صورتی است که شخص می‌تواند در آنجا گیرد و قطر آن حدود ۴ متر است.

خانه‌هایی تاریخی با معماری اصیل ایرانی
در داخل روستای درمیان از توابع شهرستان درمیان خانه‌های تاریخی متعددی با ویژگی‌های معماری اصیل ایرانی وجود دارد که یکی از این خانه‌ها مشهور به خانه مهدی خان رفیعی از جالب‌ترین آنها به شمار می‌رود.
بنای تاریخی بسیار زیبا و ارزشمند خانه مهدی خان رفیعی در داخل روستای درمیان و درون بافت سنتی این روستا قرار گرفته و از جاذبه‌های گردشگری درمیان است.
این بنا متعلق به مهدی خان رفیعی حاکم قلعه فورگ است و البته در دوران بعدی تغییرات و تعمیرات جزئی نیز در آن داده شده است.
این خانه تاریخی کاملاً بر اساس ویژگی‌های معماری ایرانی بوده و دارای عناصر و اجزای متعدد از قبیل سردر ورودی، هشتی، دالان، حیاط مرکزی، اطاق‌های متعدد در اطراف حیاط، مطبخ و شاه‌نشین است.