طارم؛ سرسبزترین خطه شمال‌غرب ایران

سردبیر پرس: گروه استان‌ها: طارم یکی از شهرستان‌های هشت‌گانه استان زنجان است. به جرأت می‌توان این شهرستان را حتی نسبت به مرکز استان تافته جدا بافته در حوزه گردشگری دانست؛ چرا که با توجه به جایگاهی که این شهرستان دارد، باعث شده است تا چندین رتبه بالاتر از سایر مناطق استان قرار گیرد و این […]

سردبیر پرس: گروه استان‌ها: طارم یکی از شهرستان‌های هشت‌گانه استان زنجان است. به جرأت می‌توان این شهرستان را حتی نسبت به مرکز استان تافته جدا بافته در حوزه گردشگری دانست؛ چرا که با توجه به جایگاهی که این شهرستان دارد، باعث شده است تا چندین رتبه بالاتر از سایر مناطق استان قرار گیرد و این بدان معنی است که طارم می‌تواند در نوروز ۱۴۰۱ نیز میزبانی شایسته برای مسافران نوروزی باشد.
یکی از ویژگی‌های بارز شهرستان طارم، وجود تنوع آب و هوایی این منطقه است که همین امر باعث شده است تا از آن به عنوان «هندوستان ایران» یاد شود، هندوستانی که هر گردشگر و مسافر نوروزی وقتی برای اولین‌بار پا به این منطقه می‌گذارد، دوست دارد دوباره جور این هندوستان را کشیده و برای چندمین بار از آب و هوا و محصولات متنوع آن بهره‌مند شود.
قطع یقین اکثر گردشگرانی که طارم را برای مقصد گردشگری برگزیده‌اند، متفق‌القول از آن به عنوان تابلوی آفرینش یاد می‌کنند، تابلویی که نمونه زنده از آن چیزی است که خداوند به عنوان طبیعت و آب و هوای بکر در اختیار انسان قرار داده و تعطیلات نوروزی نیز بهترین فرصت برای تماشای این تابلوی زنده و استفاده از نعمت‌های خداوند در این منطقه است.

طارم به لحاظ کشاورزی و دامپروری از استعدادهای بالقوه‌ای برخوردار بوده و اراضی آن شرایط منحصر به فردی را برای حاصل‌خیزی محصولات مختلف دارد. علاوه بر این شرایط اقلیمی بسیار مناسبی در شهرستان طارم حاکم است
طارم به لحاظ کشاورزی و دامپروری از استعدادهای بالقوه‌ای برخوردار بوده و اراضی آن شرایط منحصر به فردی را برای حاصل‌خیزی محصولات مختلف دارد. علاوه بر این شرایط اقلیمی بسیار مناسبی در شهرستان طارم حاکم است و همین امر باعث شده است تا سرسبزترین شهرستان استان زنجان، همواره مورد توجه گردشگران قرار گیرد، شهرستانی که مرکز آن آب‌بر بوده و دارای دو بخش، پنج دهستان و بیش از ۱۵۰ آبادی است.
حدود ۹۵ درصد از مردم این منطقه از طریق کشاورزی زندگی می‌کنند و تولیدات کشاورزی آن‌ها را برنج، گندم، جو، سیب‌زمینی، پیاز، بنشن، زیتون، انار، پنبه، توت، فندق، گردو، گیلاس، سیب و انگور تشکیل داده و این در حالی است که برنج طارم یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی سراسر استان زنجان است که به دلیل کیفیت ممتاز خود از شهرت خوبی برخوردار است.
قزل‌اوزن؛ رگ حیاتی طارم
با وجود اینکه امروزه به دلیل شرایط آب و هوایی، اکثر رودخانه‌های ایران، جوش و خروش سابق را نداشته و قزل‌اوزن نیز از این قاعده مستثنی نیست اما با این وجود هنوز هم این رودخانه را باید رگ حیاتی طارم دانست؛ چرا که باعث شده است توانمندی‌های حوزه کشاورزی این منطقه در هر شرایطی دوچندان شود، به طوری که طارم را در بسیاری از عرصه‌ها به عنوان قطب کشاورزی منطقه مطرح کرده است.

فرماندار شهرستان طارم با اشاره به اینکه کاهش چشم‌گیر بارندگی‌ها در سال زراعی آبی و وجود خشکسالی گسترده در سطح کشور و استان زنجان، قزل‌اوزن پارسال بیشتر از هر سال تشنه بود، اظهار می‌کند: این مسئله موجب نگرانی و ناامیدی کشاورزان طارم از کاشت محصولات شده بود.
رضاعلی انبارلو خاطرنشان می‌کند: برای جلوگیری از خسارات ناشی از خشکسالی به محصولات کشاورزی شهرستان طارم با تدبیر مسئولان استان زنجان، پارسال در چهارمین سال آب سد آیدوغموش آذربایجان‌شرقی برای استفاده کشاورزان طارمی در رودخانه قزل‌اوزن رهاسازی شد.
زیتون؛ محصول استراتژیک در دستان طارمی‌ها
بی‌شک هیچ مسافر و گردشگر نوروزی را سراغ نداریم که طارم را به عنوان مقصد گردشگری انتخاب و در مسیر برگشت، از زیتون این منطقه بهره‌مند نشده باشد. با وجود اینکه طارم به لحاظ مساحت و جمعیت سهم بسیار ناچیزی را در کشور به خود اختصاص داده اما همین منطقه سهم بسیار ارزنده و قابل توجهی در تولید زیتون کشور دارد که اگر بخواهیم آن را نادیده بگیریم، عملاً باید با این محصول خداحافظی کنیم.
برداشت زیتون در طارم از نیمه دوم شهریورماه آغاز شده و تا اواخر مهرماه ادامه دارد و این منطقه با بیش از ۲۰ درصد سطح زیرکشت و ۴۰ درصد تولید زیتون، رتبه اول کشور در تولید این محصول را داشته و این محصول بالاترین سطح زیرکشت در بین محصولات باغی و زراعی شهرستان طارم را به خود اختصاص داده است.
سطح زیرکشت محصول زیتون در طارم بیش از ۲۰ هزار و ۵۰۰ هکتار است که ۱۶ هزار هکتار از این باغات، باغات بازده محسوب بوده ۴۵۰۰ هکتار نیز باغات غیربارده و جوان را تشکیل داده است. ۸۷۰۰ نفر بهره‌بردار طارمی برداشت زیتون را انجام می‌دهند که در مجموع ۳۰۰ هزار نفر – روز به برداشت زیتون مشغول بوده و از این طریق کسب درآمد می‌کنند.
به گفته مدیر جهادکشاورزی شهرستان طارم، پارسال پیش‌بینی شده بود بیش از ۳۰ هزار تن محصول زیتون در این شهرستان برداشت شود، اظهار می‌کند: ۸۰ درصد از این مقدار یعنی حدود ۲۴ هزار تن برای فرآوری کنسروی زیتون استفاده و برداشت می‌شود و یک میلیارد تومان درآمد حاصل از برداشت زیتون برای پارسال پیش‌بینی شده بود.

مجتبی اسکندری با یادآوری اینکه زیتون این شهرستان به استان‌های هم‌جوار نیز عرضه می‌شود و زرد زیتون، روغنی، شنگه، ماری و گلوله زیتون ارقام داخلی این محصول به شمار می‌رود، ادامه می‌دهد: علاوه بر این موارد، ارقام خارجی زیتون مانند کنسروالیا، مانزانیلا، کرونائیکی و اربیکن هم به دلیل سازگاری با منطقه، عملکرد بالایی داشته و در حال گسترش در این منطقه است.
آتشکده‌های طارم هنوز داغ است
یکی از جاذبه‌های گردشگری منحصر به فرد شهرستان طارم، آتشکده‌های تاریخی این منطقه است. آتشکده‌های تاریخی موجود در این شهرستان، عمدتاً به وسیله سنگ و ساروج و با طراحی چهارطاقی ساخته شده‌اند. پوشش سقف این آتشکده‌ها به شکل گنبد بوده و بیشتر این سقف‌ها به طور کامل با سنگ پوشانده شده است.
یکی از جاذبه‌های گردشگری منحصر به فرد شهرستان طارم، آتشکده‌های تاریخی این منطقه است. آتشکده‌های تاریخی موجود در این شهرستان، عمدتاً به وسیله سنگ و ساروج و با طراحی چهارطاقی ساخته شده‌اند. پوشش سقف این آتشکده‌ها به شکل گنبد بوده و بیشتر این سقف‌ها به طور کامل با سنگ پوشانده شده است.

از نکات جالب در ساخت این آتشکده‌ها، این است که شیوه ساخت آن‌ها، مشابه آتشکده‌های دوران ساسانی است و در حال حاضر چهار آتشکده از دوران ساسانیان در شهرستان طارم باقی مانده که در فهرست آثار تاریخی به ثبت رسیده است. این آتشکده‌ها شامل آتشکده پیرچم در روستای پیرچم، آتشکده الزین واقع در ضلع غربی روستای الزین، آتشکده گیلانکشه و آتشکده تشویر است.
حیات‌وحش طارم؛ حیاتی منحصر به فرد
طارم یکی از مناطقی است که دارای جاذبه‌های زنده حیات‌وحش بوده و همین ویژگی آن را از سایر مناطق استان متمایز کرده است. این منطقه از دیرباز یکی از مهم‌ترین نواحی زیست پلنگ ایرانی یا همان پلنگ طارم در گستره شمال‌غربی ایران بوده است.
وجود این حیات‌وحش به خاطر وجود جنگل‌های انبوه و زندگی گسترده حیواناتی مانند کل و بز و خرگوش که از جمله طعمه‌های طبیعی پلنگ به شمار می‌رود و نیز شرایط برای زندگی و ادامه حیات پلنگ طارم به بهترین نحوه مهیا است
وجود این حیات‌وحش به خاطر وجود جنگل‌های انبوه و زندگی گسترده حیواناتی مانند کل و بز و خرگوش که از جمله طعمه‌های طبیعی پلنگ به شمار می‌رود و نیز شرایط برای زندگی و ادامه حیات پلنگ طارم به بهترین نحوه مهیا است. هر چند که نسل این گونه از پلنگ، طی سالیان اخیر با شکارهای بی‌رویه افراد غیربومی و تخریب‌های تعمدی و غیرتعمدی جنگل‌های طارم به شدت با تهدید انقراض مواجه است.
پس از پلنگ، آهو، خرس، گراز، گوزن و روباه، عمده جانورانی هستند که حیات‌وحش متنوع طارم را تشکیل می‌دهند. علاوه بر این حیوانات، پرندگان طارم نیز یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی این ناحیه هستند، به گونه‌ای که تنوع زیستی پرندگان طارم و حضور گونه‌های نادر پرندگان در این ناحیه مانند عقاب یا همان قارتال و انواع جغد یا بایگوش یکی از عوامل شهرت طارم شده است.
یخچال‌های طبیعی ولیدر
یکی دیگر از جاذبه‌های شگفت‌انگیز شهرستان طارم، یخچال‌های طبیعی این منطقه است. فارغ از محصولات بکر کشاورزی که حاصل دسترنج کشاورزان این شهرستان به شمار می‌رود، در یکی از روستاهای طارم به نام ولیدر، شاهد وجود جاذبه شگفت‌انگیزی به نام یخچال‌های طبیعی هستیم و همین امر باعث شده است تا روستای ولیدر فارغ از محصولات کشاورزی، از این حیث نیز نسبت به سایر روستاها برتری داشته باشد.

یخچال‌های طبیعی ولیدر طارم در چهار فصل سال کاربری خود را حفظ کرده است. این یخچال‌ها به شکل گودال‌هایی شبیه اتاقک در دامنه کوه‌ها ایجاد شده و تنها ویژگی که باعث شده است
یخچال‌های طبیعی ولیدر طارم در چهار فصل سال کاربری خود را حفظ کرده است. این یخچال‌ها به شکل گودال‌هایی شبیه اتاقک در دامنه کوه‌ها ایجاد شده و تنها ویژگی که باعث شده است تا به یخچال تبدیل شود، سنگ‌های سرد آن منطقه است، به طوری که وقتی سنگ‌ها را در دست می‌گیری، سرمای آن را حس خواهی کرد.
مردم مهاجر در ییلاقات و روستاهای منطقه، پنیر محلی خود را در پوست‌های گوسفند به نام «دری» به معنی پوست قرار داده و تحویل این خانواده می‌دهند تا در یخچال‌های طبیعی نگه‌داری کنند و پس از بازگشت از ییلاقات با پرداخت مبلغی، به مصرف زمستانی برسانند.
فارغ از همه این زیبایی‌ها و جاذبه‌های گردشگری، مسافران نوروزی که این منطقه را به عنوان مقصد گردشگری انتخاب کرده‌اند، می‌توانند از زیبایی‌های دیگری چون غار خرمنه‌سر در روستای شاه‌نشین، سد طبیعی کردآباد در قسمت شرق شهر آب‌بر، باغات زیتون و انار و … لذت ببرند.