اقدامات فوری برای مهار نشت آب و نشست در مسجد جامع عتیق اصفهان

سردبیر پرس/اصفهان مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان با اشاره به بروز نشت آب در محدوده پشت گنبد نظام‌الملک گفت: برخی آسیب‌ها ناشی از عوامل بیرونی از جمله شکستگی لوله آب شرب بود که با آغاز عملیات اصلاح تأسیسات و کنترل منشأ رطوبت، پیش‌بینی می‌شود بخش عمده مشکلات برطرف شود.

امیدعلی صادقی در گفت‌وگو با سردبیر پرس با اشاره به بروز مشکلاتی در محدوده پشت گنبد نظام‌الملک و نشت آب به پی و شالوده مسجد اظهار کرد: به دنبال مشاهده عوارض ناشی از این اتفاق در برخی از گذرهای غربی نظام‌الملک، جلسه‌ای اضطراری با محوریت مدیریت بحران استان اصفهان تشکیل شد تا ابعاد مختلف موضوع و نحوه مداخله دستگاه‌های مسئول موردبررسی قرار گیرد. 
وی افزود: براساس دستور مدیرکل میراث‌فرهنگی استان، مقرر شد کمیته‌ کارشناسی برای عملیاتی‌کردن برنامه اصلاح سیستم آب‌وفاضلاب شهری و پایین آوردن تراز معابر پیرامون مسجد جامع تشکیل شود. در همین راستا، جلسه‌ای با حضور دستگاه‌ها و سازمان‌های ذی‌ربط، روز شنبه ۴ بهمن ۱۴۰۴ در محل جلسات اداره کل میراث‌ فرهنگی برگزار شد. 
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان با اشاره به محتوای این نشست بیان کرد: در این جلسه گزارشی جامع از آسیب‌های مربوط به نشست‌ها از ۸ دی ۱۴۰۴ تاکنون، ارائه شد. در این گزارش به شناسایی لوله‌ها و عوامل مؤثر بر ایجاد رطوبت و نشست‌ها اشاره شد و تمامی ارگان‌های حاضر در جریان جزئیات موضوع قرار گرفتند. 
صادقی با بیان اینکه پس از طرح مباحث کارشناسی، جمع‌بندی‌هایی در قالب عناوین مختلف انجام شد، خاطرنشان کرد: یکی از موارد مهم، ضرورت به‌روزرسانی و اصلاح ضوابط عرصه و حریم مسجد جامع با هدف حفاظت بیشتر بود که مقرر شد از طریق پایگاه و بررسی‌های کارشناسی انجام شود، بنابراین مواردی که پیش‌تر در ضوابط، پیش‌بینی نشده بود، در بازنگری‌های جدید لحاظ خواهد شد. 
وی تصریح کرد: مقرر شد پایگاه مسجد جامع نسبت به جمع‌بندی مخاطرات موجود، از جمله رطوبت‌ها و نشست‌ها، اقدام کرده و نتیجه این بررسی‌ها طی نامه‌ای از طریق اداره کل میراث‌فرهنگی استان به استاندار اصفهان ارسال شود تا امکان استفاده از ظرفیت ستاد بحران کشور فراهم شود؛ چراکه بخشی از این آسیب‌ها ناشی از عوامل بیرونی مانند نشت و شکستن لوله آب شرب بوده است. 
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان افزود: بر این‌ اساس، پایگاه فرهنگی موظف شد یک برنامه پایش و مستندسازی یک‌ساله برای مسجد جامع اجرا کند تا تمامی اقدامات انجام‌شده در مسیر رفع آسیب‌ها ثبت و گزارش آن به ستاد بحران ارائه شود و مشخص شود که پس از جلسات و پیگیری‌ها، چه نتایجی حاصل شده است. 
صادقی تأکید کرد: هم‌زمان با اصلاح سیستم آب‌وفاضلاب توسط شرکت آب‌وفاضلاب، سامان‌دهی تأسیسات برق، مخابرات و لوله‌های گاز نیز در دستور کار قرار گرفت و مقرر شد این موارد به‌صورت استاندارد اجرا شود و نیز پایین آوردن تراز کف فاز اول اجرایی گذر جنوبی نظام‌الملک و محدوده پشت گنبد نظام‌الملک از دیگر مصوبات این جلسه بود. 
وی تصریح کرد: قرار بر این است که پس از اجرای این اقدامات، سامان‌دهی پیرامون مسجد جامع به‌صورت کامل انجام شود تا از تکرار چنین آسیب‌هایی جلوگیری شده و حفاظت از این اثر جهانی به‌صورت پایدار تضمین شود.
وی بیان کرد: هم‌اکنون اداره آب‌وفاضلاب در محل مشغول حفاری و تعویض لوله معیوب است. در جریان این عملیات، یک مورد نشتی دیگر نیز مشاهده شد که با توجه به اصلاح و تعویض لوله‌ها، پیش‌بینی می‌شود بخش عمده این مشکلات برطرف شود. این اقدام به‌صورت هم‌زمان در حال انجام است تا منشأ اصلی رطوبت و نشتی ها کنترل شود. 
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان توضیح داد: در کنار این اقدامات، مقرر شد پایگاه جهانی مسجد جامع نسبت به سامان‌دهی ناودان‌ها، اصلاح کانال‌های دفع آب، مرمت ترک‌ها و رسیدگی به نشست‌هایی که به وجود آمده است، اقدام کند تا آثار ناشی از رطوبت و فرسایش به حداقل برسد. 
صادقی اضافه کرد: با توجه به اینکه در برخی مواقع تردد موتورسیکلت در داخل مسجد مشاهده می‌شد، مقرر شد به‌منظور حفظ شأن، حرمت و شخصیت مسجد جامع، از ورود موتورسیکلت به فضای داخلی مسجد جلوگیری شود. در این‌ خصوص، برای تعدادی از نمازگزارانی که به دلیل مشکلات تردد ناچار به استفاده از موتورسیکلت هستند، تصمیم گرفته شد با همکاری اداره اوقاف و شهرداری، تمهیداتی در نظر گرفته شود تا بدون نیاز به ورود موتورسیکلت به مسجد، امکان رفت‌وآمد این افراد فراهم شود. 
صادقی تأکید کرد: بر این‌ اساس، مقرر شد اطلاع‌رسانی لازم در خصوص ممنوعیت تردد موتورسیکلت در داخل مسجد انجام شود و همان‌گونه که در فضای بازار از ورود موتورسیکلت جلوگیری می‌شود، این رویه در مسجد نیز رعایت شود، بنابراین سامان‌دهی پارکینگ‌ها در اطراف مسجد و پیش‌بینی محل مناسب برای توقف موتورسیکلت نمازگزاران در دستور کار قرار گرفت و موضوع آگاهی‌بخشی عمومی نیز موردتأکید قرار گرفت. 
وی در خصوص نشتی جدید که امروز پیش آمد، افزود: نشتی امروز، بلافاصله کنترل شد. به‌محض اینکه احتمال ارتباط فاضلاب با شبکه آب‌رسانی مطرح، عملیات حفاری آغاز و تعویض لوله انجام شد. در برخی نقاط نشتی‌هایی مشاهده شد که خوشبختانه به‌موقع شناسایی و مهار شد و اکنون با تعویض این لوله، می‌توان گفت که نشتی‌های فاز اول گذر جنوبی نظام‌الملک به طور کامل ثبت و کنترل شده است. 
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان تصریح کرد: تصمیم بر این شد که موضوعات، کمیته‌ای کارشناسی با حضور نمایندگان دستگاه‌ها و ارگان‌های مرتبط تشکیل شود تا جزئیات اجرایی و نحوه تقسیم وظایف به‌صورت دقیق بررسی شود. این برای نخستین‌بار است که تمامی دستگاه‌ها به‌صورت مشترک و هماهنگ قصد دارند یک گذر تاریخی را مرمت و بهسازی کنند؛ به‌گونه‌ای که ضوابط و استانداردهای همه دستگاه‌ها از جمله آب، گاز، برق و میراث‌فرهنگی به طور هم‌زمان رعایت شود. 
صادقی افزود: در این رویکرد، هیچ دستگاهی به‌تنهایی تصمیم‌گیر نخواهد بود و قرار شد با حضور کارشناسان، یک کار جمعی و کارشناسی انجام شود تا حدامکان از بروز اشتباهات و اشکالات اجرایی جلوگیری شود. این اقدام به‌عنوان یک طرح پایلوت در مسجد جامع اصفهان در نظر گرفته شده است تا در آینده بتوان از تجربه آن در سایر نقاط تاریخی نیز استفاده کرد. 
وی بیان کرد: در بسیاری از استان‌ها، در کنار بافت‌های تاریخی، از کانال‌های تأسیساتی استفاده می‌شود که امکان پایش سریع و شناسایی کوچک‌ترین نشتی یا خرابی را فراهم می‌کند. مقرر شد با رعایت استانداردها، ایجاد کانال‌های تأسیسات شهری در این محدوده نیز موردتوجه قرار گیرد تا در صورت بروز مشکل، بدون آسیب به بافت تاریخی، امکان رفع آن وجود داشته باشد. 
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان توضیح داد: با توجه‌ به اینکه شکستگی لوله آب باعث افزایش رطوبت در مسجد شده و این رطوبت به‌مرور تشدید شده بود، تصمیم گرفته شد با مجموعه اقداماتی از جمله اصلاح تأسیسات و پایین آوردن تراز گذر، این مشکل تا حد زیادی برطرف شود. 
صادقی اظهار کرد: در همین راستا تصمیم گرفته شد که برخی از مغازه‌های اطراف مسجد و بازار، با توجه‌ به نوع کاربری، پس از اتمام عملیات ممکن است نیازمند اصلاح یا تغییر در ضوابط باشند. این موارد نیز در چارچوب ضوابط موجود و به‌عنوان بخشی از طرح کلی سامان‌دهی بررسی و حل‌وفصل خواهد شد. 
وی در پایان خاطرنشان کرد: از همان جلسه نخست، نمایندگان دستگاه‌های مرتبط به‌صورت میدانی در محل حضور یافتند و با بررسی، پایش و پیگیری مستمر موضوع، روند رفع اشکالات را دنبال کردند. هرچند بروز این مشکل، شرایطی بحرانی ایجاد کرد، اما هم‌افزایی و همراهی میان دستگاه‌ها این اطمینان را به وجود آورده است که مسائل پیش‌آمده به شکلی اصولی و پایدار مدیریت و برطرف خواهد شد. 
انتهای پیام