از چالش حضور سوپراستار دنیای عرب تا دغدغه‌های تولید یک فیلم

منوچهر محمدی در آستانه اکران «سرزمین فرشته‌ها» از چالش حضور سلاف فواخرجی سوپراستار دنیای عرب در این فیلم سخن گفت و تاکید کرد: بنده دوست دارم معنی ایران و عدالت را در مفهوم جهانی ببینم. بالاخره اتفاقات عجیب و غریبی در این کشور رخ داده است. لذا بسیاری از آثار شاخص سینما در زمان خود فهمیده نشدند و نباید تنها در لحظه زندگی کنیم.

منوچهر محمدی تهیه‌کننده فیلم سینمایی «سرزمین فرشته‌ها» که در جشنواره فجر ۴۴ حضور دارد، در گفتگویی با سردبیر پرس درباره شکل‌گیری ایده فیلم «سرزمین فرشته‌ها» گفت: ایده اصلی این اثر به اوایل سال ۱۴۰۲ برمی‌گردد. طرح ابتدایی آن را نوشتم تا ببینم شرایط به چه صورت پیش می‌رود و آیا می‌شود تمهیدات ساخت فیلم را فراهم کرد یا نه. آن زمان شرایطی را که مدنظر داشتم، فراهم نبود و مانند دیگر طرح هایم، آن را در بایگانی قرار دادم. 
وی افزود: پس از مدتی تماسی از طرف سازمان سینمایی سوره با بنده گرفته و پیشنهاد همکاری داده شد. طرح اولیه فیلم با عنوان «ریم» به معنی آهو بود که با همین عنوان پروانه ساخت گرفت که قصد داشتیم اسم شخصیت زن اثر «ریم» باشد. خوشبختانه دوستان از ایده و فکر این اثر استقبال کردند و بنا شد به دنبال کارگردان باشم. در جست‌وجوها به آقای بابک خواجه‌پاشا رسیدم و احساس کردم ایشان زمینه اولیه کار را دارد؛ اما او را از نزدیک نمی‌شناختم. لذا پیامکی برای ایشان فرستادم و ایده ساخت اثر را با ایشان در میان گذاشتم.

این تهیه‌کننده سینما تاکید کرد: بنظر بنده آقای خواجه‌پاشا یکی از استعدادهای نوظهور سینمای ایران است که ابتدا باید خودشان قدر خویش را بداند و سپس دیگران قدر ایشان را تا بتواند سیر تکاملی را در فیلمسازی داشته باشد. ایشان تمایل به سینمای پر از حس و شاعرانگی و عاطفه دارند و برایم جنبه مثبت اولیه داشت. سپس فرآیند کار شروع شد و جلسات متعددی در نیمه دوم ۱۴۰۳ داشتیم که خطوط اولیه کار شکل گرفت‌. بر آن اساس توانستیم به پیش تولید فکر کنیم.
تهیه‌کننده «سرزمین فرشته‌ها» در جواب به این پرسش که مسئله فلسطین و غزه دغدغه شخصی شما بود یا ادای دین به سینما پس از چهل و اندی سال فعالیت، منجر به ساخت این اثر شد؟ گفت: در این چهل و چهار سالی که به معنای حرفه‌ای در سینما و یا تلویزیون فعالیت داشتم، با دغدغه شخصی کار کردم. درست است که در مقام تهیه‌کننده باید به وجوه سرمایه فکر کنم؛ اما واقعیت این است که این موارد برایم اولویت دوم بوده است. 
وی درباره نحوه انتخاب بازیگر نقش اول «سرزمین‌فرشته‌ها» و چهره بودن این بازیگر عنوان کرد: من زمان ساخت فیلم سینمایی «بازمانده» با بازیگران دنیای عرب آشنا شدم. شانسی هم که برای این فیلم داشتم، این بود که آقای خواجه‌پاشا سفری به بیروت داشتند و با دوستی آشنا شدند که در حوزه کارگردانی و فیلمسازی بودند. ایشان موضوع را با شخص مورد نظر در میان گذاشتند و سپس به مطرح ترین بازیگر دنیای عرب رسیدیم، به عبارتی سلاف فواخرجی سوپراستار دنیای عرب است. ایشان اولین و آخرین گزینه ما بود. فیلمنامه را برای ایشان فرستادیم و قبول کردند. فردای روزی که ایشان برای تمرین با بچه‌ها آمدند، دلم قرص شد که با تمام وجود برای این فیلم وقت گذاشت تا این اتفاق بیفتد. 
این تهیه‌کننده افزود: شاکله اصلی این فیلم بازیگران نقش اصلی و تعدادی بچه بودند. با کمک آقای کامل حرب از حدود ۴۶۰ بچه تست گرفتیم. گاهی وقت‌ها به شکل لایو و جلسات انتخاب بچه‌ها را برگزار کردیم و در نهایت به ۶ بچه رسیدیم‌. بچه‌ها همگی برای لبنان هستند و آن منطقه دائم‌الجنگ است؛ اما بنظرم هنرمندی آقای خواجه‌پاشا بود که توانست این بچه‌ها را خیلی سریع راه بندازد؛ چون این بچه‌ها جلوی هیچ دوربینی نبودند. بنظرم حداقل چندتا از بچه‌ها چند پله فراتر از خیلی خوب بازی کردند.
محمدی از دغدغه‌های بازیگر اصلی «سرزمین‌ فرشته‌ها» گفت: بعد از مذاکرات اولیه و عقد قرارداد متوجه شدیم ایشان اهل سوریه‌ هستند اما به دلیل شرایط پیش آمده ساکن قاهره شدند. ایشان سال‌های سال مدافع مردم فلسطین بودند و گویا دولت فلسطین به ایشان تابعیت فلسطینی هم داده ‌است‌. پروسه آوردن ایشان عجیب و غریب بود و توانستیم از مسکو یک ویزای سه ماهه برای ایشان بگیریم. سفیر مسکو در ایران لطف بزرگی در حق ما کردند و شرایط فراهم شد. لازم است بگویم که ما در مصر سفارت نداریم و تنها دفتر حافظ منافع است بنابراین مسائل پیچیده بود و در نتیجه کار پیش رفت.  

وی در پاسخ به این پرسش که دلیل انتخاب زبان عربی چه بود و آیا هدف انتخاب زبان عربی، در نهایت ارسال اثر به جشنواره‌های خارجی بود؟ پاسخ داد: همان ابتدا مدنظرمان این بود که این فیلم را برای مخاطب جهانی بسازیم و مخاطبان جهانی لزوما جشنواره‌ها نیستند، بلکه ریشه در همدردی جهانی با کودکان غزه بود. بیش از ۲۵ هزار کودک در جنگ سه ساله غزه کشته شدند یعنی بی‌گناه‌ترین افرادی که کاری نکردند؛ کودکانی که بخش عمده‌ای از آن‌ها در اثر قحطی و گرسنگی از بین رفتند. فیلم باید عربی تولید می‌شد تا اصالت خود را حفظ کند. در نتیجه به این رسیدیم که فیلم را به زبان عربی و با زیرنویس فارسی نشان دهیم.
محمدی در پایان درباره پیش‌بینی خود از اکران فیلم در جشنواره فیلم فجر خاطرنشان کرد: سالی که تصمیم به ساخت فیلم «زیر نور ماه» گرفتم، اولین فیلمی بود که برای روحانیت ساخته می‌شد. باز هم دغدغه شخصی بنده بود و احساس کردم زمینه شکاف اجتماعی درحال رخ دادن است و وقتی طرح را نوشتم به دنبال کارگردان بودم و تصادفا به آقای میرکریمی رسیدم. طرح را به ایشان دادم و کار پیش رفت. گمانم این بود که فیلم در زمان خود اثر باجسارتی بود که همین هم شد. در نتیجه هیات انتخاب جشنواره در همان سال فیلم را برای بخش مسابقه انتخاب نکرد و آن را رد کردند. به یاد دارم وقتی اسامی فیلم‌ها اعلام شد آقای میرکریمی آشفته شد. به ایشان گفتم شما فیلم دلخواه مرا ساختید و راضی هستم. گرچه چند روز بعد دوستان متوجه اشتباه شدند و فیلم به جشنواره آمد و به عنوان پدیده جشنواره مطرح شد. یک در میلیارد فکر نمی‌کردم که جشنواره کن متقاضی این فیلم شود. تعجب بنده زمانی بود که فیلم در کن برنده جایزه اول شد. می‌خواهم بگویم ما ژورنالیست و جوان ۱۸ ساله احساساتی نیستیم. بنده دوست دارم معنی ایران و عدالت را در مفهوم جهانی ببینم. بالاخره اتفاقات عجیب و غریبی در این کشور رخ داده است. لذا بسیاری از آثار شاخص سینما در زمان خود فهمیده نشدند و نباید تنها در لحظه زندگی کنیم. 
فیلم سینمایی «سرزمین فرشته‌ها» به کارگردان بابک خواجه پاشا و تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی محصول مشترک سازمان سینمایی سوره و موسسه تصویرشهر است که در بخش سودای سیمرغ چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر حضور دارد.
«سرزمین فرشته‌ها» که در ژانر درام ساخته شده؛ با حس و حالی شاعرانه و در دنیای کودکانه و نزدیک به جهان سینمایی بابک خواجه‌پاشا، روایت‌گر زنی است که با عشق و مقاومت، معجزه‌ای را رقم می‌زند… سولاف فواخرجی، بازیگر مطرح سوری به عنوان بازیگر اصلی ایفای نقش می‌کند و در کنار او بازیگران کودک عرب، ایرانی، سوری و لبنانی چون علی ذیب، فاطمه المعصومه زریق، اهورا لطفی، محمد اسد، زهرا فاضل، فاطمه مریش، علیرضا علاو نیز حضور دارند. منوچهر محمدی، تهیه‌کننده باسابقه سینمای ایران که تهیه‌کنندگی فیلم «بازمانده» به کارگردانی زنده‌یاد سیف‌اله داد را در کارنامه خود دارد، امسال با فیلم «سرزمین فرشته‌ها» در جشنواره فیلم فجر حضور خواهد داشت.
همچنین در خبری از سوی جشنواره فیلم فجر اعلام شده است که سلاف محمد فواخرجی در صفحه مجازی‌اش اعلام کرده است که برای حضور در جشنواره فیلم فجر به تهران سفر می‌کند. و در معرفی این بازیگر آمده است:« سلاف محمد فواخرجی بازیگر سوری است که فعالیت هنری خود را از سال ۱۹۹۶ و از سنین پایین آغاز کرده است. او در شهر لاذقیه، کنار دریای مدیترانه، در خانواده‌ای رشد یافت که با ادبیات و سیاست آشنا و درگیر بودند. سلاف فواخرجی نقاشی و مجسمه‌سازی خوانده و فارغ‌التحصیل رشته باستان‌شناسی از دانشگاه دمشق است و اکنون تحصیلات تکمیلی خود را ادامه می‌دهد. او کارنامه‌ای پربار در سینما و تلویزیون دارد که تعداد آثارش از ۱۲۰ اثر فراتر می‌رود.
از مهم‌ترین آثار او می‌توان به این موارد اشاره کرد:«اسمهان»، «کلئوپاترا»، «شهرزاد»، «نامه‌های عشق و جنگ»، «ملوک‌الطوایف»، «آنچه در دمشق رخ داد»، «عصای اشک»، «حلیم»، «تولد از خاصره»، «فردا زیباتر است»، «خیابان شیکاگو»، «رؤیاهای بزرگ»، «حسیبه»، «مریم و سلمی».
او موفق به دریافت جوایز و تقدیرهای فراوان در جهان عرب و بین‌المللی از کشورهایی چون مصر، سوریه، تونس، لبنان، مراکش، الجزایر، عراق، امارات، سودان، عمان، هند، لندن، آمریکا و دیگر کشورها شده است.
همچنین با دو فیلم در جشنواره بین‌المللی فیلم کن فرانسه حضور داشته است.
سلاف فواخرجی به‌عنوان نخستین هنرمند زن عرب، مشعل المپیک پکن را حمل کرد. او دستی در نویسندگی نیز دارد و آثاری در قالب داستان، شعر و مقاله نوشته است. همچنین تجربه‌هایی در زمینه فیلمنامه‌نویسی و کارگردانی دارد؛ از جمله فیلم «نامه‌های گیلاس» که موفق به کسب جایزه بین‌المللی شده است.»

انتهای پیام