موج دوم قحطی تراشه‌ها آغاز شد؟

امیرمسعود عابدین: دنیای خودرو هنوز نفس راحتی از بحران قبلی ریزتراشه‌ها نکشیده بود که رقابت سنگین شرکت‌های فناوری برای ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی، بازار را به هم ریخت. این مراکز داده، حجم عظیمی از تراشه‌های حافظه (DRAM) را می‌بلعند و همین موضوع قیمت‌ها را به شدت بالا برده است. اگرچه خودروسازان بزرگ تلاش می‌کنند اوضاع را تحت کنترل نشان دهند، اما تغییر پیش‌بینی‌های مالی و افزایش بودجه‌های خرید، از پشت‌صحنه نگران‌کننده این صنعت حکایت دارد.
جهش ۴۵۰ درصدی قیمت‌ها و سنگر دفاعی خودروسازان
گزارش‌های اخیر موسسات مشاوره اقتصادی نشان می‌دهد که قیمت تراشه‌های حافظه DRAM در بازه زمانی سپتامبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ نزدیک به ۴۵۰ درصد جهش داشته است. این افزایش قیمت سرسام‌آور، زنگ خطر را برای غول‌های جاده‌ای به صدا درآورده است. کمپانی‌های بزرگی مثل فورد و جنرال موتورز پیش‌بینی بودجه خرید مواد اولیه خود را برای سال جاری میلادی (۲۰۲۶) چند صد میلیون دلار افزایش داده‌اند تا بتوانند از پس هزینه‌های جدید برآیند.

با این حال، تجربه‌ بحران کرونا باعث شده خودروسازان این‌بار دست‌بسته نباشند. سخنگوی فولکس‌واگن در این رابطه می‌گوید که به لطف راه‌اندازی سیستم‌های مدیریت ریسک پس از دوران کرونا، وضعیت بازار را زودتر پیش‌بینی کرده‌اند و در حال حاضر زنجیره تامین آن‌ها پایدار است؛ هرچند در صورت بروز مشکل، آماده‌اند تا با راه‌کارهای انعطاف‌پذیر جلو هرگونه توقف تولید را بگیرند.
خطوط تولید همچنان فعال
در جبهه دیگر، مدیران ارشد استلانتیس (مجموعه پژو، فیات و کرایسلر) تایید کرده‌اند که برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ بودجه بیشتری را به خرید این قطعات اختصاص داده‌اند، اما تاکید دارند که هنوز هیچ خللی در روند تولید خودروها ایجاد نشده است. آن‌ها امیدوارند این بحران موقتی باشد و تا سال ۲۰۲۸ اوضاع به حالت عادی بازگردد. رنو نیز اعلام کرده که صنعت خودرو با سرمایه‌گذاری‌های جدید و توسعه ظرفیت‌ها خود را با این شرایط وفق خواهد داد.
شرکت بی‌ام‌و هم وضعیت مشابهی دارد؛ این خودروساز آلمانی به دلیل خرید غیرمستقیم تراشه‌ها و تکیه بر قراردادهای بلندمدت با تامین‌کنندگان بزرگ، تاکنون هیچ کمبودی در خطوط تولید خود حس نکرده و تولید خودروهایش بدون تغییر ادامه دارد.

تله هوش مصنوعی؛ چرا خطر همچنان باقی است؟
با وجود ظاهر آرام و بیانیه‌های امیدوارکننده خودروسازان، سایه تهدید همچنان سنگینی می‌کند. واقعیت این است که ساخت و توسعه کارخانه‌های جدید نیمه‌هادی سال‌ها زمان می‌برد و فشار تقاضا از سوی دیتاسنترهای هوش مصنوعی به این زودی‌ها فروکش نخواهد کرد.
نکته نگران‌کننده اینجاست که نزدیک به ۹۰ درصد بازار جهانی تراشه‌های حافظه در انحصار سه شرکت سامسونگ، میکرون و اس‌کی هاینیکس است. این غول‌های فناوری در حال حاضر تمایل چندانی به افزایش ناگهانی ظرفیت تولید ندارند و ترجیح می‌دهند محصولات خود را به بالاترین قیمت پیشنهادی بفروشند؛ پیشنهادی که این روزها معمولا از طرف شرکت‌های متمول هوش مصنوعی مطرح می‌شود و خودروسازان را در موقعیت سختی برای رقابت قرار می‌دهد.
منبع: carscoops
۳۲۲