زمانی که اینترنت قطع می‌شود، ابزار از دست رسانه گرفته می‌شود

سردبیر پرس/فارس مدیر مسئول روزنامه طلوع با تأکید بر نقش حیاتی اینترنت گفت: امروز در دنیا نه‌تنها رسانه‌ها، بلکه اقتصاد، سیاست، فرهنگ، تبلیغات، علم، پزشکی و حتی زندگی روزمره مردم وابسته به اینترنت است. زمانی که اینترنت قطع می‌شود، ابزار از دست رسانه گرفته می‌شود و رسانه دیگر نمی‌تواند اطلاعات لازم را به‌دست آورد تا آن را در اختیار مردم قرار دهد و نقش سازنده خود را ایفا کند.

محمدمهدی جعفری‌زاده در گفت‌وگو با سردبیر پرس، با اشاره به فضای فعلی رسانه‌ای کشور اظهار کرد: در این شرایط از مفاهیمی علمی‌تری مانند «فعال» و «منفعل» بودن رسانه‌ها استفاده می‌کنم. این‌که رسانه‌ها دارای جهتگیری فعالانه هستند یا منفعلانه، موضوع اصلی بحث است.
وی با تأکید بر نقش حیاتی اینترنت گفت: امروز در دنیا نه‌تنها رسانه‌ها، بلکه اقتصاد، سیاست، فرهنگ، تبلیغات، علم، پزشکی و حتی زن با اشاره به وضعیت رسانه‌ها در جریان رخدادهای اخیر کشور، گفت: رسانه زمانی می‌تواند نقش فعال و اثرگذار ایفا کند که ابزار دسترسی آزاد به اطلاعات در اختیارش باشد و قطع اینترنت عملاً رسانه‌ها را از ایفای نقش حرفه‌ای و تحلیلی بازمی‌دارد.
رسانه فعال؛ نیازمند دسترسی کامل به اطلاعات
وی افزود: رسانه‌ها زمانی می‌توانند فعال باشند که تمام امکانات و شرایط لازم برای دستیابی به اطلاعات در اختیارشان قرار گیرد و بتوانند از این ابزارها استفاده کنند؛ یعنی به حداکثر اطلاعات، به‌روزترین، باکیفیت‌ترین و مطمئن‌ترین داده‌ها دسترسی داشته باشند. پس از آن است که خبر رویدادی، گزارش، مصاحبه و در نهایت تحلیل شکل می‌گیرد؛ تحلیلی که در آن رسانه بررسی می‌کند یک جریان چگونه شکل گرفته، آیا قابل پیشگیری بوده و برای جلوگیری از تکرار حوادث مشابه چه باید کرد.
جعفری‌زاده ادامه داد: متأسفانه در این مدت، رسانه‌ها عموماً دستشان بسته بود. قطع اینترنت از یک سو و محدودیت‌های دیگر از سوی دیگر، باعث شد پایگاه خبری‌ها، سایت‌های خبری و روزنامه‌ها عملاً دچار اختلال جدی شوند. روزنامه‌ها که هم از فضای مجازی و هم از فضای حقیقی به‌صورت مکمل استفاده می‌کنند، در هر دو بخش دچار مشکل شدند و نتوانستند کار حرفه‌ای خود را انجام دهند.
وی تصریح کرد: اینترنت هدف نیست، ابزار است. اگر این ابزار درست کار کند، می‌توان به اهداف رسید، اما اگر ابزار نباشد، رسیدن به هدف ممکن نیست. همان‌طور که بدون ابزار نمی‌توان باغی ایجاد کرد، رسانه هم بدون اینترنت نمی‌تواند کار کند.
تأثیر قطع اینترنت بر اقتصاد و تجارت
جعفری‌زاده با اشاره به پیامدهای اقتصادی قطع اینترنت گفت: در این مدت بسیاری از مشاغل که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به اینترنت وابسته بودند تعطیل یا نیمه‌تعطیل شدند. حتی صادرات و واردات کشور نیز به ارتباطات جهانی وابسته است و قطع این ارتباط‌ها، تأمین کالا و انجام امور تجاری را با مشکل مواجه می‌کند.
وی ادامه داد: همان‌طور که رسانه نیازمند ارتباط با فضای رسانه‌ای جهانی است، اقتصاد کشور نیز برای بقا و رشد نیاز به ارتباط با بازارهای جهانی دارد.
مرجعیت رسانه‌ای در خطر است
مدیرمسئول روزنامه طلوع با هشدار نسبت به از دست رفتن مرجعیت رسانه‌ای داخلی گفت: بارها در این مدت درباره نبود اینترنت نوشته‌ام، گلایه کرده‌ام، راهکار داده‌ام و با مسئولان مختلف در جلسات گوناگون صحبت کرده‌ام. اگر می‌خواهیم در رقابت با رسانه‌های خارجی حرفی برای گفتن داشته باشیم، با این شرایط امکان‌پذیر نیست، چون دست رسانه داخلی بسته می‌شود.
وی افزود: وقتی رسانه‌های داخلی نتوانند اطلاعات لازم را در اختیار مردم بگذارند، مرجعیت رسانه‌ای از داخل کشور به خارج منتقل می‌شود. مردم بالاخره باید اطلاعات خود را از جایی تأمین کنند و در این شرایط، رسانه‌های خارجی با هر نوع محتوایی مرجع می‌شوند.
لزوم تفکیک ابزار رسانه از سایر محدودیت‌ها
جعفری‌زاده در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چه راهکارهایی برای حفظ مرجعیت رسانه‌ها در این شرایط دارید، اظهار کرد: پیشنهاد من این است که مسئولان به‌صورت جدی به تفکیک ابزار رسانه از سایر حوزه‌ها فکر کنند. رسانه باید کانال ارتباطی خود را هم با داخل کشور، هم با خارج و هم با مردم و مسئولان حفظ کند.
وی گفت: بستن همه‌چیز به‌صورت همزمان، ضعیف‌ترین روش ممکن است و نشان‌دهنده ناتوانی در مدیریت شرایط است. باید از مسیر علم راهکاری پیدا شود که حتی اگر بنا بر ضرورت، محدودیت‌هایی به‌صورت موقت اعمال می‌شود، رسانه از این محدودیت‌ها مستثنی باشد و ابزار لازم برای انجام وظیفه حرفه‌ای خود را در اختیار داشته باشد.
جعفری‌زاده در پایان تأکید کرد: دنیا، دنیای علم است و باید با روش‌های علمی به این مسئله پاسخ داد تا رسانه در همه شرایط بتواند نقش خود را ایفا کند.
انتهای پیام