مشکلات حکمرانی در ایران زیر ذره‌بین جامعه‌شناسی؛ وضعیت مانند پدر و مادری است که متوجه بلوغ فرزند خود نمی‌شوند!

به گزارش سردبیر پرس، مقصود فراستخواه در بخشی از میزگرد سردبیر پرس درباره تاب‌آوری مردم بعد از دو جنگ و حوادث دی ماه، با بیان اینکه سیاست در ایران تلاش می‌کند زندگی را مهار و مستعمره خود کند افزود: وقتی چنین اتفاقی رخ می‌دهد، شبکه عصبی سیستم از کار می‌افتد و دیگر قادر نیست اطلاعات، نشانه‌ها و پیام‌های جامعه را دریافت کند.
این استاد دانشگاه برای توضیح این وضعیت، مثالی از روابط خانوادگی مطرح کرد و گفت: این وضعیت مانند پدر و مادری است که متوجه بلوغ فرزند خود نمی‌شوند و همچنان با او مانند یک کودک رفتار می‌کنند؛ در حالی که تغییرات نسلی و اجتماعی را درک نکرده‌اند.
فراستخواه ادامه داد: وقتی سیستم نتواند از جامعه پیام بگیرد، حتی از عقلانیت درونی خودش نیز محروم می‌شود. در چنین شرایطی عقل محاسباتی سیستم مختل می‌شود و دیگر توان ارزیابی هزینه و فایده تصمیمات را ندارد.
او با اشاره به مفهوم سیستم یادگیرنده اظهار کرد: نظام تصمیم‌گیری باید بتواند از تحولات جامعه و جهان بیاموزد، اما امروز چنین قابلیتی را از دست داده است. این سیستم دیگر یادگیری عمیق ندارد و نمی‌تواند خود را با تغییرات سازگار کند.
این جامعه‌شناس تأکید کرد که پیامد چنین وضعیتی، غلبه ملاحظات سیاسی بر فرآیندهای کارشناسی است. به گفته او، هنگامی که امر سیاسی بر سیاست‌گذاری غلبه پیدا می‌کند، تصمیم‌ها نه بر پایه داده‌ها، بلکه بر مبنای ملاحظات قدرت اتخاذ می‌شوند.
فراستخواه همچنین نقش ایدئولوژی را در این وضعیت مورد اشاره قرار داد و گفت: ایدئولوژی نوعی انسجام کاذب ایجاد کرده و اجازه نمی‌دهد ساختار تصمیم‌گیری نسبت به واقعیت‌های زندگی روزمره مردم حساس باشد؛ در نتیجه، شواهد عینی جامعه کمتر در تصمیمات کلان بازتاب پیدا می‌کند.

۳۱۲۱۱