راز آسمان‌خراش عجیب بی‌ام‌و چیست؟ /عکس

امیرمسعود عابدین: برج بی‌ام‌و که به دلیل ظاهر متفاوتش به «چهار سیلندر» (Vierzylinder) معروف شده، بیش از نیم قرن است که به عنوان نماد معماری مدرن مونیخ و یکی از شناخته‌شده‌ترین ساختمان‌های اداری آلمان شناخته می‌شود. اما چرا این سازه به این شکل عجیب و استوانه‌ای طراحی شد؟ پاسخ این سؤال در هویت مهندسی و اصالت بی‌ام‌و نهفته است.
رویای المپیک مونیخ و تولد یک شاهکار معماری
براساس گزارش motor۱، اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی، دوران تحول بزرگ مونیخ بود. شهر خود را برای میزبانی بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۲ آماده می‌کرد و مقامات می‌خواستند تصویری جسورانه، مدرن و پیشرو از آلمان را به جهان نشان دهند. در این میان، قرار شد ساختمان مرکزی بی‌ام‌و به عنوان یکی از نمادهای اصلی در کنار دهکده المپیک بنا شود.

طراحی این پروژه به «کارل شوانزر»، معمار برجسته اتریشی، واگذار شد. شوانزر با الهام از سبک مدرنیستی معماری برزیل، تصمیم گرفت سنت برج‌های اداری چهارگوش و خسته‌کننده را بشکند. او ایده‌ای خلق کرد که مستقیما با ریشه‌های بی‌ام‌و پیوند داشت: آسمان‌خراشی که دقیقا شبیه به چهار سیلندر یک موتور خودرو باشد.

بلوک موتوری که برعکس ساخته شد!
کانسپت بلوک موتور تنها یک طرح ظاهری نبود، بلکه ساختار مهندسی ساختمان را کاملا دگرگون کرد. این سازه از چهار برج استوانه‌ای متصل‌ به‌ هم تشکیل شده که هر کدام نماینده یک سیلندر هستند و بار ساختمان را به دوش می‌کشند. نکته شگفت‌انگیز اینجاست که این برج ۲۲ طبقه، برخلاف ساختمان‌های معمولی، از پایین به بالا ساخته نشد!

مهندسان در اوایل دهه ۷۰ میلادی دست به کاری پیشرو زدند؛ آن‌ها طبقات را روی زمین می‌ساختند و سپس با جک‌های هیدرولیکی عظیم، طبقات را به سمت بالا می‌کشیدند و به ستون‌های اصلی متصل می‌کردند. این شاهکار مهندسی که حدود ۱۰۰ متر ارتفاع دارد، به گونه‌ای طراحی شده که انگار روی زمین شناور است. این جلوه معلق بودن، کاملا عمدی بود تا حس سبکی، دقت و نوآوری فنی را تداعی کند؛ یعنی دقیقا همان ویژگی‌هایی که بی‌ام‌و می‌خواست مردم در خودروهایش احساس کنند.

مثلث طلایی بی‌ام‌و
امروز پس از گذشت بیش از ۵۰ سال، این برج تنها نیست. در کنار آن، ساختمان دایره‌ای شکل موزه بی‌ام‌و قرار دارد که در میان مردم به «کاسه سالاد» معروف شده است. کمی آن‌طرف‌تر نیز مجتمع مدرن «بی‌ام‌و ولت» (BMW Welt) خودنمایی می‌کند که در سال ۲۰۰۷ به عنوان مرکز تحویل خودرو و نمایشگاه افتتاح شد.
این سه سازه در کنار هم، یکی از مشهورترین پردیس‌های خودرویی جهان را شکل داده‌اند. اگرچه بی‌ام‌و از دوران ساخت سدان‌های کوچک چهار سیلندر عبور کرده و امروز به غول تولید خودروهای اسپرت سری M و شاسی‌بلندهای برقی تبدیل شده، اما برج چهار سیلندر مونیخ همچنان یادآور این واقعیت است که مهندسی موتور، همیشه قلب تپنده این برند بوده و خواهد بود.
۲۲۷۳۲۲