ببینید | راوی شکوه و حسرت: چرا شعر اخوان هنوز زنده است؟

به گزارش خبرگزاری سردبیر پرس، بخش عمده‌ای از تشخص شعری اخوان در بستر تحولات سیاسی-اجتماعی دهه ۱۳۳۰ شکل گرفت. شکست جریان‌های ملی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، روحیه جمعی روشنفکران آن عصر را دچار یاس و سرخوردگی عمیق کرد. اخوان به عنوان شاعری متعهد، این فضای اختناق و دلسردی را در قالب تصاویری جانکاه و نمادین صورت‌بندی کرد. مجموعه «زمستان» (۱۳۳۵)، شناسنامه روحی یک نسل شکست‌خورده است که در آن «سرها در گریبان» و «سلام‌ها را پاسخ نگفتن» به نمادهای ماندگار رکود و ناامیدی جامعه تبدیل می‌شوند.
ویژگی برجسته شعر اخوان، تسلط بی‌نظیر او بر ادبیات کلاسیک و بازآفرینی عناصر سبک خراسانی در قالبی تجددخواهانه است.
در دفترهایی چون «آخر شاهنامه» (۱۳۳۸) و «از این اوستا» (۱۳۴۴)، اخوان با احیای نمادها و اساطیر ایران باستان (مانند زرتشت، رستم و کاوه)، حسرت شکوه ازدست‌رفته را به تصویر می‌کشد. اساطیر در شعر او ابزاری برای قیاسِ نارسایی‌های زمانه حال با بزرگی‌های گذشته‌اند؛ قیاسی که در اشعاری مانند «خوان هشتم» و «کتیبه» به اوج تراژدی و نقد تقدیرگرایی می‌رسد.
میراث اخوان ثالث در شعر معاصر، اثبات این حقیقت بود که شعر نو گسستِ کامل از سنت نیست، بلکه تداوم خلاقانه و آسیب‌شناسانه آن در آینه دردهای انسان امروز است.

۵۹۵۹