پلاک طهرون | گذری در تاریخچه محله گیشا تهران

به گزارش خبرنگار سرویس مناطق پایگاه خبری تحلیلی «سردبیر پرس»؛ محله گیشا که امروزه با نام رسمی «کوی نصر» نیز شناخته می‌شود، یکی از محله‌های شناخته‌شده غرب تهران در محدوده منطقه دو شهرداری است؛ محله‌ای که ساختار متفاوت خیابان‌ها، دسترسی مناسب، سابقه شکل‌گیری مدرن و فضای اجتماعی خاص خود، آن را از بسیاری از محدوده‌های اطراف متمایز کرده است. گیشا امروز با وجود توسعه شهری و تغییر چهره ساختمان‌ها، همچنان بخشی از هویت گذشته خود را حفظ کرده است. داستان گیشا به چند دهه قبل بازمی‌گردد. تا حدود سال ۱۳۳۰، بخش قابل توجهی از محدوده امروزی محله را زمین‌هایی بیابانی و کم‌جمعیت تشکیل می‌داد و نشانی از یک محله شهری در آن دیده نمی‌شد. در سال‌های بعد، این محدوده برای مدتی در اختیار ارتش قرار گرفت و از آن به عنوان میدان تیر استفاده می‌شد. با تغییر شرایط تهران و گسترش شهر به سمت غرب و شمال‌غرب، زمینه برای شکل‌گیری یک شهرک مسکونی جدید در این محدوده فراهم شد.

در دهه ۱۳۴۰، پروژه شهرک‌سازی گیشا با مشارکت کی‌نژاد و شاپوریان آغاز شد و به تدریج چهره این منطقه را تغییر داد. طراحی شهرک با تأثیر از الگو‌های شهرسازی مدرن انجام شد و خیابان‌های منظم، کوچه‌های شماره‌گذاری‌شده، فضای سبز و زیرساخت‌های شهری، از ویژگی‌هایی بودند که گیشا را از بسیاری از محله‌های آن دوره متمایز می‌کردند. گفته می‌شود نام گیشا نیز با نام بنیانگذاران اولیه شهرک ارتباط دارد.نخستین ساکنان این شهرک را بیشتر کارمندان دولت و افراد تحصیل‌کرده تشکیل می‌دادند؛ اما با گسترش تهران، گروه‌های مختلف اجتماعی، هنرمندان و خانواده‌های بیشتری راهی گیشا شدند. توسعه تدریجی محدوده و افزایش ساخت‌وساز، این شهرک تازه‌تأسیس را به محله‌ای پرجمعیت و شناخته‌شده تبدیل کرد. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های گیشا، الگوی خیابان‌بندی آن است. خیابان‌های طویل و کوچه‌های موازی که با شماره‌های مختلف شناخته می‌شوند، هنوز بخش مهمی از سیمای محله را شکل می‌دهند. خیابان اصلی گیشا نیز محور تجاری و اجتماعی محله به شمار می‌رود و در امتداد آن مجموعه‌ای از فروشگاه‌ها، مراکز خدماتی، رستوران‌ها و کافه‌ها شکل گرفته است.

گیشا از شمال به بزرگراه حکیم، از جنوب به بزرگراه جلال آل‌احمد، از شرق به بزرگراه چمران و از غرب به بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری محدود می‌شود. همین موقعیت باعث شده دسترسی ساکنان به بخش‌های مختلف تهران آسان باشد. ایستگاه دانشگاه تربیت مدرس در خط هفت مترو نیز یکی از مسیر‌های مهم دسترسی به محدوده گیشا محسوب می‌شود.در سال‌های اخیر، سیمای گیشا مانند بسیاری از محله‌های قدیمی تهران تغییر کرده است. بخشی از خانه‌های ویلایی قدیمی جای خود را به ساختمان‌های چندطبقه داده‌اند، اما هنوز در برخی کوچه‌ها می‌توان نشانه‌هایی از معماری گذشته و خانه‌های قدیمی را مشاهده کرد. پل قدیمی گیشا نیز یکی از شناخته‌شده‌ترین نشانه‌های این محله بود که سال‌ها در خاطرات شهروندان جای داشت و پس از برچیده شدن، زیرگذر جایگزین آن شد. در کنار این پیشینه، بوستان گفتگو، بازار بزرگ نصر، دانشگاه تربیت مدرس و نزدیکی به برج میلاد، از عناصر مهم پیرامون گیشا هستند.

مهیار مهدوی یکی از ساکنان محله گیشا در گفتگو با سردبیر پرس گفت: درباره نام گیشا روایت‌های مختلفی وجود دارد؛ برخی آن را مرتبط با نام بنیانگذاران شهرک و برخی دیگر با واژه‌هایی مانند «گیش» یا «گویش» مرتبط می‌دانند. با این حال، آنچه مسلم است، ماندگاری این نام در میان مردم تهران است؛ حتی پس از آنکه نام رسمی محله به «کوی نصر» تغییر کرد. گیشا امروز ترکیبی از گذشته و زندگی شهری معاصر است؛ محله‌ای که از زمینی کم‌جمعیت و بیابانی آغاز شد، با برنامه‌ریزی شهری مدرن شکل گرفت و در گذر زمان به یکی از محدوده‌های پرطرفدار غرب تهران تبدیل شد. خیابان‌بندی منظم، دسترسی‌های شهری، مراکز خدماتی و تجاری و خاطراتی که نسل‌های مختلف از آن دارند، باعث شده گیشا همچنان جایگاه ویژه‌ای در نقشه اجتماعی و شهری تهران داشته باشد.
انتهای خبر/